Pazaryerinde Satış İçin Şahıs Şirketi mi, Limited Şirket mi? Karar Veren 5 Soru
Şirket türünü komşunun tavsiyesi değil, beş soru belirler: ne kadar satmayı bekliyorsunuz, ortağınız var mı, riski kim taşıyacak, faturayı nasıl keseceksiniz, pazaryeri sizi kabul edecek mi? Esnaf muafiyetinin kimi kapsadığını da resmi kaynaktan anlatıyoruz.
Tedarikçinizi buldunuz, ilk ürünleri seçtiniz, Trendyol'un satıcı başvuru formunu açtınız. İkinci satırda "Şirket Türü" soruluyor ve sizin henüz şirketiniz yok. Bir arkadaşınız "şahıs aç, yeter" diyor, bir başkası "limitedle başla, sonra uğraşma" diyor.
Bu yazı o soruya karar vermenizi sağlayacak beş soruyu anlatıyor. Kendi muhasebe düzenimizden ve pazaryeri başvuru şartlarından yola çıkıyoruz. Vergi oranı ya da kuruluş masrafı vermiyoruz, çünkü bunlar her yıl değişiyor ve kişiye göre farklılaşıyor.
Önemli: Bu yazı mali müşavirlik ya da hukuki danışmanlık değildir. Şirket türü vergi, sorumluluk ve sosyal güvenlik sonuçları doğurur. Kararınızı ve buradaki her bilgiyi kuruluştan önce mali müşavirinize teyit ettirin.
Yanlış seçim neye mal olur?
- Bekleyen başvuru. Pazaryeri, vergi kaydınız ve fatura düzeniniz şartına uymazsa başvuru ilerlemez. Ürünleriniz hazırken haftalar geçer.
- Gereğinden ağır yük. Ayda birkaç sipariş için kurulan bir limited şirket, ciro gelmeden defter ve beyan yükü getirir.
- Gereğinden açık risk. Büyüyen bir işte borcu kimin taşıdığı belli değilse, işin riski kişisel birikiminize kadar uzanabilir.
- Sonradan değişiklik. Şirket türünü değiştirmek mümkündür ama yeni vergi kaydı, yeni banka hesabı ve pazaryerinde bilgi güncellemesi demektir.
Önce pazaryeri ne istiyor?
Trendyol'un satıcı bilgi merkezi açık yazıyor: başvuru için Gelir İdaresi kayıtlarına göre aktif bir faaliyetiniz olması ve fatura kesebiliyor olmanız gerekiyor. Formda şahıs, adi ortaklık, limited ve anonim şirket türleri ayrı ayrı ele alınıyor. Yani pazaryeri iki türü de kabul ediyor, sorun hangisinin size uyduğu.
Başvuru formunun geri kalanını (MERSİS, KEP adresi, IBAN) Trendyol'da satış yapmak için gerekenler rehberimizde adım adım anlattık. Burada yalnız şirket türüne etki eden kısmına bakıyoruz.
Karar veren 5 soru
1. İlk yıl ne kadar satmayı bekliyorsunuz?
Şahıs şirketinde kazanç gelir vergisine girer ve bu vergi kazanç arttıkça yükselen dilimlerle hesaplanır. Limited şirkette kazanç kurumlar vergisine girer ve tek bir oranla hesaplanır. Bu yüzden düşük kazançta şahıs şirketi, yüksek kazançta limited şirket genellikle daha avantajlı görünür. Eşiğin nerede olduğu ise yılın oranlarına, giderlerinize ve kârı nasıl kullanacağınıza bağlıdır. Limited şirketin kârını kendinize aktarmanın da ayrı bir vergi sonucu vardır.
Kontrol: İlk 12 ay için kötümser, olası ve iyimser üç ciro tahmini yazın. Mali müşavirinize üçü için de iki türün yaklaşık vergi yükünü sorun.
2. Tek başınıza mı başlıyorsunuz?
Şahıs şirketi tek kişiliktir. İki kişi birlikte başlıyorsa seçenekler adi ortaklık ya da limited şirkettir. Trendyol başvurusunda adi ortaklık ayrı bir tür olarak geçiyor. Limited şirkette kimin ne kadar pay sahibi olduğu, kimin şirketi temsil ettiği ticaret siciline yazılır. Bu, ortaklar arasında ileride çıkabilecek "kimin işi?" tartışmasını baştan yazıya döker.
Kontrol: Ortağınız varsa payları ve kimin imza yetkisi olacağını şimdiden bir kâğıda yazın. Bunu yazamıyorsanız şirket türünden önce ortaklığı netleştirin.
3. Risk kimin üzerinde kalsın?
Şahıs şirketinde işletme ile siz hukuken aynı kişisiniz. İşin borcu sizin borcunuzdur. Limited şirkette ortaklar kural olarak şirket borçlarından kişisel olarak sorumlu tutulmaz. Ancak vergi ve SGK gibi kamu borçlarında bu koruma tam değildir. Şirketten tahsil edilemeyen kamu borcu için ortaklar sermaye payları oranında, şirketi temsil edenler ise ayrıca sorumlu tutulabilir (6183 sayılı Kanun, md. 35 ve mükerrer 35).
Kontrol: Stok alacak mısınız, borçlanacak mısınız, yoksa XML ile stoksuz mu satacaksınız? Stoksuz satışta üstlendiğiniz risk farklıdır. Bunu mali müşavirinize ilk cümlede söyleyin.
4. Faturayı ve defteri nasıl yöneteceksiniz?
Pazaryerinde her siparişe fatura kesersiniz. Trendyol başvuruda fatura türünüzü (kâğıt ya da e-Arşiv) soruyor. Defter tarafında fark büyüktür. Limited şirket ticaret şirketi olduğu için her durumda bilanço esasına göre defter tutar (Vergi Usul Kanunu md. 177). Şahıs şirketi belirli hadlerin altında daha sade olan işletme defteriyle başlayabilir. Hadler her yıl güncellenir.
Kontrol: Ayda kaç sipariş beklediğinizi hesaplayın. Bu sayıyı mali müşavirinize verip aylık ücretini ve e-Arşiv'e nasıl geçeceğinizi sorun.
5. Sermaye ve kuruluş yükünü kaldırabilir misiniz?
Şahıs şirketi vergi dairesine işe başlama bildirimiyle açılır, asgari sermaye şartı yoktur. Limited şirket ticaret siciline tescil edilir ve bir asgari sermaye şartı vardır. Ticaret Bakanlığı'nın duyurusuna göre 7887 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile limited şirketlerde asgari sermaye 1 Ocak 2024'ten itibaren 50.000 TL'dir (duyuru tarihi 30.11.2023, erişim 01.10.2026). Sermayenin ne zaman ödeneceği, noter ve sicil masrafları ise ayrıca hesaplanmalıdır.
Kontrol: Kuruluş için ayırabileceğiniz tutarı yazın. Mali müşavirinizden iki tür için kalem kalem kuruluş ve ilk yıl maliyet dökümü isteyin.
Esnaf muafiyeti belgesiyle pazaryerinde satılır mı?
En çok sorulan soru bu ve internette birbirine zıt cevaplar var. Resmi kaynaklara bakınca tablo şöyle:
- Kimi kapsıyor? Gelir İdaresi'nin rehberine göre esnaf muafiyeti, ayrı bir iş yeri açmadan ve sanayi tipi makine kullanmadan evinde kendi el emeğiyle ürettiği ürünü internetten satan kişiyi kapsar. Muafiyetten yararlanan kişi fatura düzenlemez, satış bedeli bu iş için açılan ticari banka hesabına gelir ve banka vergi kesintisi yapar.
- Kimi kapsamıyor? Toptancıdan ya da XML tedarikçisinden alıp satan kişiyi. Ürünü siz üretmiyorsanız bu muafiyet sizin için seçenek değildir.
- Pazaryeri ne diyor? Trendyol başvuru şartı olarak GİB kaydında aktif faaliyet ve fatura kesebilme istiyor. Muaf esnaf ise fatura düzenlemiyor. Satıcı şikâyet sitelerinde muafiyet belgesiyle başvurusu ilerlemeyen satıcıların kayıtları var. Kendi el emeğinizle üretiyorsanız başvurudan önce Trendyol satıcı destek hattına muafiyet belgesiyle başvuru kabul edilip edilmediğini sorun.
Muafiyetin yıllık satış sınırları her yıl güncelleniyor. Güncel tutarı Gelir İdaresi'nin "Evlerde Üretilen Ürünlerin İnternet Üzerinden Satışında Esnaf Muaflığı" rehberinden ve mali müşavirinizden teyit edin.
Hızlı teşhis
| Durumunuz | Genellikle işaret ettiği |
|---|---|
| Ürünü evde kendiniz üretiyorsunuz, satış küçük | Esnaf muafiyeti araştırılabilir, ama pazaryeri kabulünü önce sorun |
| XML ya da toptancı ile tek başınıza başlıyorsunuz, ciro belirsiz | Şahıs şirketiyle başlamak çoğu kişi için daha hafif |
| Bir ortakla başlıyorsunuz | Adi ortaklık ya da limited, payları yazıya dökerek |
| Yüksek ciro, stok ve borçlanma bekliyorsunuz | Limited şirketi mali müşavirinizle hesaplayın |
| Kurumsal tedarikçi ya da yatırımcı şirket şartı koşuyor | Limited şirket |
Bu tablo bir başlangıç noktasıdır, hüküm değildir. Aynı ciroda iki kişi için doğru cevap farklı olabilir.
Kalıcı çözüm: türü değil, geçiş noktasını belirleyin
Şirket türü ömür boyu verilen bir karar değildir. Pek çok satıcı şahıs şirketiyle başlar, ciro ve risk büyüyünce limited şirkete geçer. Doğru soru "hangisi daha iyi?" değil, "hangi rakamı görünce geçeceğim?" sorusudur. Mali müşavirinizle bu eşiği baştan konuşun ve takviminize yazın.
İkinci ilke: kararı satıştan önce kâr hesabıyla bağlayın. Vergi yükü, ürün başına kâr marjınızın bir kalemidir. Komisyon ve kargo ile birlikte hesaplanmazsa ilk ay kâr ettiğinizi sanıp zarar edebilirsiniz. Bu hesabı ilk ürünün kârını hesaplama rehberimizde, şirketi kurduktan sonraki ilk ayı ise pazaryerinde ilk 30 gün yazımızda anlattık. XML ile satacaksanız stoksuz satışa başlamak rehberi de işinize yarar.
Bunu Entegmar'da nasıl yapıyoruz
Entegmar paneli şahıs şirketi ya da limited şirket ayrımı yapmaz, iki türde de aynı adımlarla kurulur. Yeni başlayan için ağır paket şart değil: Başlangıç paketi tek pazaryeri içindir ve şu an açılış kampanyasıyla ilk 6 ay aylık 497 ₺ + KDV'dir (güncel koşullar fiyatlar sayfasında). Tedarikçi XML'indeki stok panele düzenli olarak yansır, stok sıfıra indiğinde pazaryerine sıfır gönderilir. Paneli önce kendi canlı mağazamızda, 60.000'i aşkın ürün ve beş pazaryeriyle sınadık.
Sık sorulan sorular
Trendyol'da şirket olmadan satış yapılır mı?
Trendyol başvuru için Gelir İdaresi kaydında aktif faaliyet ve fatura kesebilmeyi şart koşuyor. Yani bir vergi kaydı gerekir. Esnaf muafiyeti istisnası yalnız evde kendi üretimini satanlar için tartışılır.
Şahıs şirketiyle başlayıp sonra limitede geçebilir miyim?
Evet, bu yaygın bir yoldur. Geçişin yöntemi ve maliyeti işletmenizin durumuna göre değişir, mali müşavirinizle planlayın. Vergi numaranız değişeceği için pazaryerindeki satıcı kaydınızın nasıl taşınacağını geçişten önce pazaryerinin satıcı desteğine sorun.
Diğer pazaryerleri de vergi kaydı istiyor mu?
Evet. Örneğin Pazarama, kendi sıkça sorulan sorularında vergi levhası olan tacirlerin satış yapabildiğini yazıyor. Başvurudan önce her pazaryerinin güncel şartına bakın.
Karar verdikten sonra
Şirketiniz kurulunca sıradaki iş, tedarikçinizin ürünlerini doğru fiyatla pazaryerine taşımak. Kısa bir demoda XML'inizi, hedef pazaryerinizi ve fiyat kuralınızı birlikte inceleyelim. Önce sormak istediğiniz bir şey varsa iletişim formundan yazabilirsiniz.