Trendyol'da stok düşmüyor: 6 sebep ve kalıcı çözüm
Tedarikçide ürün bitti ama ilanın hâlâ açık. Termin aşımı, stok yok iptali, ihlal puanı ve düşen görünürlük buradan başlıyor. Stok neden düşmez — 6 sebep, hızlı teşhis listesi ve kalıcı çözüm.
Sabah panele giriyorsun, sipariş var. Sevinip tedarikçiyi arıyorsun: ürün bitmiş. Oysa ilan hâlâ açıktı, müşteri sipariş verdi, para tahsil edildi. Şimdi ya iptal edeceksin ya da bulamadığın ürünü göndermeye çalışacaksın.
Pazaryerinde en pahalıya patlayan hata budur. Çünkü kaybettiğin şey tek bir satış değil.
Stok düşmeyince gerçekte ne oluyor
Sıra şöyle işliyor:
Termin süresi işlemeye başlıyor. Sipariş "Kargoya Teslim" statüsüne zamanında ulaşmazsa gecikmiş sayılıyor ve sipariş tutarına göre değişen bir gecikme cezası uygulanıyor.
İptal edersen ceza kesiliyor. Stokta olmayan ürünün satışı sonrası satıcı iptali yaptığında, ürün bedeli üzerinden kesinti yapılıyor ve bu tutar müşteriye alışveriş çeki olarak veriliyor. Yani cezayı sen ödüyorsun, müşteri o parayla yine pazaryerinden alışveriş yapıyor.
İhlal puanı birikiyor. Puanlar belirli bir eşiğe ulaştığında hesap süreli ya da süresiz kapatılabiliyor.
Görünürlüğün düşüyor. Yüksek iptal oranı satıcı puanını aşağı çekiyor; puan düşünce ilanların sıralamada geriye gidiyor. Bu en sinsi kısmı: ceza bir kez kesilir, sıralama kaybı aylarca sürer.
Baremler ve tutarlar dönem dönem güncelleniyor. Güncel rakamı satıcı panelindeki ceza/ihlal ekranından teyit et; buradaki amaç tutarı ezberlemek değil, mekanizmayı anlamak.
Stok neden düşmüyor — 6 sebep
1. Tedarikçi XML'i seyrek güncelleniyor
Çoğu XML günde bir veya iki kez yenileniyor. Tedarikçinin sabah 09:00'da bittiğini bildirdiği ürün, senin sistemine 18:00'de düşüyorsa aradaki 9 saat açık pencere demek. Satışların çoğu da tam o saatlerde oluyor.
Kontrol: XML dosyasının lastBuildDate ya da benzeri güncelleme damgasına bak. Tedarikçiye "XML kaç saatte bir yenileniyor?" diye sor. Cevap "günde bir" ise sorunun kaynağı büyük ihtimalle burası.
2. Aynı stoğu birden fazla kanalda satıyorsun
Elinde 3 adet var ve bunu beş pazaryerinde birden listeliyorsun. Her kanal kendi kopyasını "3 adet" olarak görüyor. İki kanaldan aynı anda ikişer satış gelirse toplam 4 oluyor — elinde 3 vardı.
Bu, XML gecikmesinden bağımsız bir sorun. Tedarikçin anlık güncellese bile, stok tek merkezden düşülmüyorsa fazla satış kaçınılmaz.
3. Panelde elle stok girişi yapılıyor
Bir ürünün stoğunu elle düzelttiğinde, çoğu kurulumda o ürün otomatik güncellemenin dışına çıkar. Bir kez elle dokunulan ürün aylarca yanlış stokla kalabiliyor.
Kontrol: Son 30 günde elle stok düzeltmesi yaptığın ürünleri listele. İptallerinin oradan çıkıp çıkmadığına bak.
4. XML'de stok alanı sayı değil, "var/yok"
Bazı tedarikçiler adet yerine yalnızca durum gönderiyor. Sistem bunu genelde sabit bir sayıya çeviriyor (ör. "var" ise 100). Tedarikçide 1 adet kalmışken sen 100 gösteriyor olabilirsin.
Kontrol: XML'de stok, quantity veya adet alanının gerçek sayı taşıyıp taşımadığına bak.
5. Fiyat güncelleniyor, stok güncellenmiyor
Pazaryeri uçları fiyat ve stoğu çoğu zaman ayrı işlerde günceller. Fiyat işi başarılı olup stok işi hataya düşerse panelde her şey normal görünür; ilan güncel fiyatla ama eski stokla açık kalır.
Kontrol: Panelin varsa güncelleme kayıtlarına bak — stok işlerinde başarısız satır var mı?
6. Rezerve stok düşülmüyor
Sipariş alındığında stok düşer ama sipariş iptal olunca geri eklenmezse ya da tersi olursa, gerçek adetle sistemdeki adet zamanla ayrışır. Bu sapma yavaş büyür, fark edilmesi zordur.
Hızlı teşhis listesi
Bu beş soruyu cevapla, sorunun hangi kutuda olduğu ortaya çıkar:
XML kaç saatte bir güncelleniyor? (24 saat ve üstüyse sebep 1)
Aynı ürünü kaç kanalda satıyorsun? (birden fazlaysa sebep 2)
Son 30 günde elle stok düzelttin mi? (evetse sebep 3)
XML'de stok gerçek sayı mı geliyor? (hayırsa sebep 4)
İptallerin belirli tedarikçide mi yoğunlaşıyor? (evetse sebep 1 veya 4)
Kalıcı çözüm: stok tek yerden düşmeli
Yukarıdaki sebeplerin hepsinin ortak noktası şu: stoğun birden fazla gerçeği var. Tedarikçinin bildiği bir adet, panelinin bildiği başka bir adet, beş pazaryerinin bildiği beş ayrı adet.
Kalıcı çözüm, tek bir stok kaynağı tanımlamak ve satışı ona bağlamak:
Tedarikçi XML'i tek doğru kabul edilir,
Sistem bu kaynağı kısa aralıklarla okur,
Stok sıfıra düştüğü an satış bütün kanallarda birlikte durur — birinde kapanıp diğerinde açık kalmaz.
Üçüncü madde en kritik olanı. Stoğu yalnızca bir pazaryerinde kapatmak, diğer dördünde aynı riski taşımaya devam etmek demek.
Entegmar bunu nasıl yapıyor
Entegmar, toptancı XML'inden gelen ürün havuzunu Trendyol, Hepsiburada, N11, Pazarama ve PTTAVM'de tek panelden yönetir. Stok sıfıra düştüğü an satış beş pazaryerinde birlikte durur. Kâr marjı ve kargo kuralı da aynı panelden işler, her pazaryeri için ayrı hesap tutmazsın.
Kendi canlı mağazamızda yaklaşık 100.000 ürün ve beş pazaryeri ile test edilmiş bir kurulum.
Kendi mağazandaki tabloya bakalım
Yukarıdaki teşhis listesini kendi mağazanda doldurduğunda sebep büyük ihtimalle bir ya da iki kutuda toplanır. 15 dakikalık bir ekran paylaşımında hangisi olduğunu birlikte çıkarabiliriz — panelde nasıl göründüğünü de gösteririz.
Sorunuz varsa iletişim formundan da yazabilirsiniz.